Gdy dłużnik zaczyna wyprzedawać majątek albo istnieje ryzyko, że egzekucja przyszłego wyroku będzie bezskuteczna, liczy się nie tylko racja, lecz także czas. W tym artykule wyjaśniam, ile wynosi opłata od wniosku o zabezpieczenie, kiedy trzeba zapłacić 100 zł, a kiedy jedną czwartą opłaty od pozwu, oraz jakie dodatkowe koszty mogą pojawić się później.
Najważniejsze kwoty zależą od rodzaju roszczenia i momentu złożenia wniosku
- 100 zł wynosi co do zasady opłata za udzielenie, zmianę albo uchylenie zabezpieczenia.
- Przy pieniężnym roszczeniu zabezpieczanym przed pozwem płaci się jedną czwartą opłaty należnej od pozwu.
- Opłata wniesiona przed pozwem może zostać zaliczona na opłatę od pozwu.
- Sąd może wyznaczyć maksymalnie dwutygodniowy termin na wniesienie pozwu po udzieleniu zabezpieczenia.
- Sama opłata sądowa nie obejmuje kosztów komornika, pełnomocnika ani wykonania zabezpieczenia.
Ile wynosi opłata za zabezpieczenie roszczenia
Podstawowa odpowiedź jest prosta. Zgodnie z art. 68 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata stała za wniosek o udzielenie, zmianę albo uchylenie zabezpieczenia wynosi 100 zł.
Ta kwota dotyczy przede wszystkim wniosku składanego w toku już rozpoczętej sprawy. Jeżeli pozew został wniesiony, a dopiero później pojawiła się potrzeba zajęcia rachunku bankowego, wynagrodzenia albo ustanowienia hipoteki przymusowej, osobny wniosek o zabezpieczenie kosztuje co do zasady 100 zł.
Tak samo traktuje się wniosek o zmianę albo uchylenie wcześniej udzielonego zabezpieczenia. W mojej ocenie to właśnie ten moment jest często pomijany przy planowaniu kosztów, ponieważ strona liczy wyłącznie opłatę od pozwu, a później musi zapłacić również za dodatkowe pismo procesowe.
Jeżeli żądanie zabezpieczenia zostało zawarte już w pozwie albo w innym piśmie wszczynającym postępowanie, nie pobiera się od niego osobnej opłaty jako od odrębnego wniosku. Wtedy obowiązuje opłata przewidziana dla pisma głównego.
Kiedy zamiast 100 zł płaci się jedną czwartą opłaty od pozwu
Wyjątek dotyczy pieniężnego roszczenia zabezpieczanego przed wniesieniem pozwu. W takiej sytuacji art. 69 ustawy przewiduje opłatę wynoszącą jedną czwartą opłaty, którą trzeba byłoby uiścić od pozwu o to samo roszczenie.
Wysokość nie zależy więc bezpośrednio od samej opłaty 100 zł, lecz od wartości i rodzaju sprawy. Przykładowe wyliczenia wyglądają następująco:
| Wartość roszczenia | Opłata od pozwu | Opłata za wniosek przed pozwem |
|---|---|---|
| 8 000 zł | 500 zł | 125 zł |
| 20 000 zł | 1 000 zł | 250 zł |
| 30 000 zł | 1 500 zł | 375 zł |
| 100 000 zł | 5 000 zł | 1 250 zł |
Przy roszczeniach majątkowych do 20 000 zł opłata od pozwu jest ustalana według progów kwotowych. Powyżej 20 000 zł wynosi zasadniczo 5 procent wartości przedmiotu sporu, z ustawowym limitem. Przepisy szczególne mogą jednak wprowadzać inną opłatę, dlatego przy sprawach bankowych, konsumenckich lub gospodarczych nie warto liczyć kosztu wyłącznie według ogólnej tabeli.
Jeżeli pozew zostanie wniesiony w terminie wyznaczonym przez sąd, zapłacona wcześniej kwota jest zaliczana na poczet opłaty od pozwu. Gdy wniosek o zabezpieczenie został oddalony, ustawa wskazuje termin dwóch tygodni od doręczenia postanowienia, a jeżeli wydano je na posiedzeniu jawnym, od dnia jego ogłoszenia.
Jakie koszty mogą pojawić się poza opłatą sądową
Opłata za samo rozpoznanie wniosku nie zawsze jest całym wydatkiem. Jeżeli zabezpieczenie zostanie udzielone i trzeba je wykonać przez komornika, mogą dojść koszty wykonania zabezpieczenia, niezależne od opłaty wpłaconej przy składaniu pisma.
Przy wykonaniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego komornik pobiera opłatę stałą 300 zł, a także opłatę stosunkową wynoszącą co do zasady 10 procent wartości mienia objętego zabezpieczeniem, z uwzględnieniem wcześniej pobranej opłaty stałej. W praktyce przy większych kwotach ten koszt może być znacznie wyższy niż sama opłata sądowa.
Inaczej wygląda zabezpieczenie przez wpis hipoteki przymusowej, zakaz zbywania nieruchomości albo inne czynności wymagające wpisu w księdze wieczystej. Wtedy trzeba sprawdzić także opłatę wieczystoksięgową i ewentualne wydatki związane z wykonaniem postanowienia.
Do rachunku można doliczyć wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, koszty odpisów, pełnomocnictwa i przesyłek. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te wydatki zostaną automatycznie zwrócone. O kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga co do zasady w orzeczeniu kończącym sprawę.
Jak prawidłowo złożyć wniosek i opłacić pismo
Wniosek składa się do sądu właściwego do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Jeżeli postępowanie już się toczy, pismo kieruje się do sądu tej instancji, w której sprawa jest rozpoznawana.
Sam przelew nie wystarczy. Wniosek powinien pokazywać, jakiego roszczenia dotyczy zabezpieczenie, na czym ma polegać i dlaczego potrzebna jest szybka ingerencja sądu.
Przeczytaj również: Co wziąć na komisję wojskową? Lista dokumentów i rzeczy
Co powinno znaleźć się w piśmie
- oznaczenie sądu, stron i sygnatury sprawy, jeśli została już nadana,
- dokładne określenie roszczenia, które ma zostać zabezpieczone,
- proponowany sposób zabezpieczenia, na przykład zajęcie rachunku bankowego,
- wskazanie sumy zabezpieczenia przy roszczeniu pieniężnym,
- opis okoliczności uzasadniających interes prawny,
- dokumenty potwierdzające roszczenie i ryzyko braku zabezpieczenia,
- dowód uiszczenia właściwej opłaty.
Wniosek można złożyć w biurze podawczym, wysłać pocztą albo wykorzystać dostępny dla danej sprawy kanał elektroniczny. Opłatę uiszcza się na rachunek właściwego sądu, w kasie albo przez system płatności udostępniony przez sąd. Przed przelewem sprawdzam zawsze numer rachunku na stronie konkretnej jednostki, ponieważ pomyłka w danych odbiorcy potrafi niepotrzebnie opóźnić sprawę.
Brak opłaty albo uiszczenie jej w niewłaściwej wysokości może spowodować wezwanie do uzupełnienia braku, a brak reakcji może zakończyć się zwrotem pisma. Przy zabezpieczeniu jest to szczególnie ryzykowne, bo cały sens tego środka polega na szybkim działaniu.
Dlaczego zapłacenie opłaty nie gwarantuje zabezpieczenia
Opłata jest warunkiem formalnym, ale nie przesądza o wyniku. Sąd bada przede wszystkim, czy wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
Interes prawny pojawia się wtedy, gdy brak zabezpieczenia może uniemożliwić albo poważnie utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia. Przykładem może być realne ryzyko wyzbywania się majątku, zamykania rachunków, ukrywania składników przedsiębiorstwa albo przenoszenia własności nieruchomości.
W sprawie o zapłatę sąd może zastosować między innymi zajęcie rachunku bankowego, wynagrodzenia lub innej wierzytelności. Przy roszczeniach niepieniężnych możliwe jest choćby tymczasowe uregulowanie praw i obowiązków stron albo zakaz zbywania rzeczy objętej sporem.
Najczęstszy błąd polega na opisaniu samego konfliktu bez pokazania, co konkretnie stanie się bez zabezpieczenia. Sam fakt, że druga strona nie spełniła świadczenia, zwykle nie wystarcza. Trzeba jeszcze wskazać, dlaczego oczekiwanie na wyrok może pozbawić przyszłe orzeczenie praktycznego znaczenia.
Wniosek nie powinien też zmierzać do pełnego zaspokojenia roszczenia. Zabezpieczenie ma chronić przyszłą egzekucję albo cel postępowania, a nie zastępować wyrok. Suma zabezpieczenia nie może przekraczać dochodzonego roszczenia wraz z odsetkami i przewidywanymi kosztami.
Najbezpieczniejszy sposób policzenia całego kosztu
Przed złożeniem pisma trzeba odpowiedzieć na trzy pytania. Po pierwsze, czy sprawa już się toczy. Po drugie, czy roszczenie ma charakter pieniężny. Po trzecie, czy zabezpieczenie będzie wykonywane przez komornika albo wymaga wpisu w księdze wieczystej.
- 100 zł będzie właściwe najczęściej przy odrębnym wniosku składanym w toku sprawy.
- Jedna czwarta opłaty od pozwu dotyczy pieniężnego roszczenia zabezpieczanego przed wniesieniem pozwu.
- Dodatkowe koszty wykonania mogą pojawić się dopiero po wydaniu postanowienia.
Największą różnicę robi nie sama wysokość opłaty, lecz poprawne określenie trybu i momentu złożenia wniosku. Przy pilnej sprawie warto policzyć nie tylko opłatę dla sądu, ale również koszt wykonania zabezpieczenia i pilnować terminu na wniesienie pozwu.
